امروزه آسانسور به یکی از ضروریترین تجهیزات ساختمانهای مسکونی و تجاری تبدیل شده است. با این حال، بسیاری از افراد از خطرات احتمالی آسانسور و آسیبهایی که ممکن است ایجاد کند بیاطلاع هستند. طبق آمار جهانی، سالانه هزاران حادثه در آسانسورها رخ میدهد که میتواند منجر به آسیبهای جدی و حتی مرگ شود. بنابراین شناخت این خطرات و رعایت اصول ایمنی اهمیت بسیار زیادی دارد.
در این مقاله، به بررسی رایجترین مشکلات و خطرات آسانسور و همچنین نکاتی برای پیشگیری از آنها میپردازیم.
چرا شناخت خطرات آسانسور ضروری است؟
ما روزانه بارها از آسانسور و پله برقی استفاده میکنیم بدون اینکه به ریسکهای احتمالی آن توجه کنیم. در حالی که سادهترین نشانهها، مانند توقف نادرست کابین، اختلال در دربها یا تغییر ناگهانی سرعت، میتواند هشداری برای وقوع حادثه باشد.
به طور کلی، نصب استاندارد آسانسور و سرویس و نگهداری دورهای توسط متخصصین، اصلیترین راه پیشگیری از حوادث آسانسور محسوب میشود.
آمار حوادث آسانسور در جهان
بر اساس گزارشهای ایمنی:
حدود 90 درصد آسانسورها در ایران و بسیاری از کشورها هنوز کاملاً ایمن و استاندارد نیستند.
به طور متوسط، سالانه بیش از 10 هزار حادثه آسانسور در جهان گزارش میشود.
حدود 27 مورد مرگ و 10,200 مصدومیت به دلیل تصادفات آسانسور رخ میدهد.
بیش از نیمی از تلفات ناشی از سقوط در چاه آسانسور است.
حدود 17 درصد از مرگومیرها مربوط به تکنسینهای آسانسور در زمان نصب یا تعمیر است.
این آمار نشان میدهد که سهلانگاری در نگهداری و سرویس دورهای آسانسور، میتواند یکی از مهمترین دلایل وقوع این حوادث باشد.
مشکلات و خطرات رایج در آسانسور
حوادث آسانسور همیشه به دلیل نقصهای جدی نیستند؛ بسیاری از آنها به دلیل مشکلات کوچک و قابل پیشگیری اتفاق میافتند. در ادامه به مهمترین علائم و مشکلات رایج در آسانسورها اشاره میکنیم:
۱. توقف نادرست آسانسور
حدود 25 درصد از حوادث آسانسور ناشی از توقف نادرست است. در این حالت، آسانسور ممکن است یک طبقه بالاتر یا پایینتر از مقصد توقف کند.
علل احتمالی:
خرابی سیستم ترمز
بار بیش از حد
اختلالات الکتریکی
این مشکل نهتنها خطر زمینخوردن را افزایش میدهد بلکه میتواند منجر به گیرکردن افراد بین کابین و طبقه شود.
۲. خرابی درب آسانسور
درب آسانسور مجهز به سنسورهایی است که باز و بسته شدن ایمن را تضمین میکنند. با این حال:
فرسودگی سنسورها میتواند باعث بسته شدن ناگهانی درب و آسیب به مسافران شود.
اختلال در سیستم درب میتواند باعث گیر افتادن افراد داخل کابین شود.
راهکار: بررسی منظم عملکرد سنسورها و سرویس دورهای دربها.
۳. سرعت غیرطبیعی آسانسور
آسانسور ایمن باید با سرعت ثابت و کنترلشده حرکت کند. اما در آسانسورهای پرخطر:
شتاب ناگهانی
کاهش سرعت غیرعادی
یا توقف ناگهانی
همگی از نشانههای خرابی موتور یا سیستم کنترل آسانسور هستند.
علل احتمالی:
خرابی موتور
اختلال در سیستم فرمان
خرابی ریلها و پاراشوت
عملکرد نادرست گاورنر
۴. مشکلات آسانسورهای هیدرولیکی در فصل سرما
در آسانسورهای هیدرولیک، کاهش دمای روغن میتواند باعث اختلال در عملکرد شود.
در دماهای زیر ۵۰ درجه، روغن بیش از حد سفت میشود.
این موضوع میتواند به موتور و سیستم هیدرولیک آسیب جدی وارد کند.
راهکار: نصب سیستم گرمایش مخزن روغن و بررسی مداوم دمای موتورخانه.
۵. خرابی دکمههای آسانسور
دکمهها یکی از پرکاربردترین اجزای آسانسور هستند.
خرابی آنها میتواند مانع حرکت درست کابین شود.
همچنین ممکن است باعث اختلال در باز و بسته شدن دربها شود.
پیشنهاد: بررسی و سرویس ماهانه دکمهها قبل از بروز خرابی جدی.
۶. صداهای غیرطبیعی هنگام حرکت
آسانسور سالم باید بیصدا و روان حرکت کند.
هرگونه صدای غیرعادی مانند تقتق یا لرزش، میتواند نشاندهنده خرابی قطعات مکانیکی یا دربها باشد.
در این مواقع باید بلافاصله از یک تکنسین متخصص برای بررسی علت کمک گرفت.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر آسانسور هستند؟
کودکان به دلیل کنجکاوی و عدم توجه به هشدارها
تکنسینهای آسانسور در زمان نصب یا تعمیر
افرادی که در ساختمانهای با آسانسورهای قدیمی و غیراستاندارد زندگی میکنند
اقدامات لازم هنگام بروز حادثه آسانسور
اگر در آسانسور گیر کردید یا علائم خطر را مشاهده کردید:
خونسردی خود را حفظ کنید.
از دکمه اضطراری برای اطلاعرسانی استفاده کنید.
با مدیر یا مالک ساختمان تماس بگیرید.
هرگز تلاش نکنید خودتان از کابین خارج شوید.
حوادث آسانسور همیشه به دلیل نقصهای غیرقابل پیشگیری نیستند. در بیشتر موارد، سرویس منظم، نصب استاندارد و توجه به نشانههای هشداردهنده میتواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.
