به روزرسانی در تاریخ: 1405/08/08
سیستم تراز طبقه مجدد آسانسور چیست؟
سیستم تراز مجدد آسانسور چگونه کار میکند؟
اجزای اصلی سیستم تراز طبقه
دلایل اختلاف سطح کابین و طبقه
تراز مجدد در آسانسور کششی و هیدرولیکی
تفاوت تراز اولیه و تراز مجدد آسانسور
الزامات ایمنی هنگام تراز مجدد
علائم خرابی و روش عیبیابی
نصب، تنظیم و نگهداری سیستم
آیا آسانسور قدیمی به تراز مجدد نیاز دارد؟
پرسشهای متداول
سیستم تراز طبقه مجدد آسانسور یا Re-Leveling قابلیتی است که پس از توقف کابین در یک طبقه، اختلاف ارتفاع احتمالی میان کف کابین و کف ساختمان را تشخیص میدهد و در شرایط ایمن، با حرکت کنترلشده آن را اصلاح میکند. این قابلیت بهویژه هنگام تغییر بار کابین یا جابهجایی تدریجی آن پس از توقف کاربرد دارد و به کاهش خطر گیرکردن پا، لغزش و برخورد چرخ ویلچر یا تجهیزات حمل بار با آستانه در کمک میکند. برای دریافت قیمت آسانسور کلیک کنید.
گاهی آسانسور در طبقه موردنظر توقف میکند، اما پس از ورود چند مسافر، کف کابین کمی پایینتر از سطح راهرو قرار میگیرد. در آسانسورهای مجهز به سامانه مناسب، این اختلاف میتواند با تراز مجدد اصلاح شود. البته هر اختلاف سطحی طبیعی نیست؛ تکرار زیاد، حرکت ناگهانی یا باقیماندن اختلاف ارتفاع باید توسط سرویسکار بررسی شود.
سیستم تراز طبقه مجدد آسانسور چیست؟
تراز مجدد آسانسور فرایندی است که موقعیت کابین را پس از توقف اولیه نسبت به کف طبقه اصلاح میکند. برخلاف توقف معمولی که در پایان حرکت بین طبقات انجام میشود، این قابلیت زمانی اهمیت پیدا میکند که کابین پیشتر به طبقه رسیده اما موقعیت آن تغییر کرده است.
اصطلاح انگلیسی این عملکرد Re-Leveling است. در سیستمهای مختلف، تشخیص موقعیت ممکن است با حسگرهای ناحیه طبقه، انکودر یا ترکیبی از تجهیزات کنترلی انجام شود. فرمان اصلاح نیز متناسب با ساختار آسانسور، به مجموعه محرکه یا مدار هیدرولیک ارسال میشود.
هدف، حفظ همسطحی مناسب برای ورود و خروج است؛ نه جبران هر نوع خرابی مکانیکی. اگر ترمز، شیر هیدرولیک یا اجزای نگهدارنده کابین نقص داشته باشند، فعالبودن قابلیت تراز مجدد بهتنهایی مشکل را برطرف نمیکند.
حرکت کابین با درهای باز یا قفلنشده، در حالت عادی مجاز نیست. تراز مجدد تنها در محدوده و شرایط مشخص، با مدار ایمنی ویژه و کنترلهای لازم میتواند انجام شود. وجود این قابلیت به معنی مجازبودن حرکت آزادانه آسانسور با در باز نیست.
سیستم تراز مجدد آسانسور چگونه کار میکند؟
عملکرد این سیستم از یک چرخه تشخیص، تصمیمگیری و اصلاح تشکیل شده است. جزئیات اجرای چرخه به نوع تابلو فرمان و طراحی سازنده بستگی دارد، اما منطق اصلی آن مشترک است.
۱. توقف اولیه و ثبت موقعیت
کابین به طبقه مقصد میرسد و سامانه کنترل، توقف را انجام میدهد. در این مرحله موقعیت کابین نسبت به محدوده تعریفشده طبقه مشخص میشود. دقت توقف اولیه بر میزان نیاز بعدی به اصلاح اثر دارد.
۲. تشخیص تغییر ارتفاع
ورود مسافر، خروج بار یا تغییر شرایط نگهداری کابین ممکن است اختلاف سطح ایجاد کند. تجهیزات موقعیتیابی، این تغییر را به کنترلر گزارش میکنند. سامانه صرفاً با مشاهده تغییر وزن فرمان حرکت نمیدهد؛ وضعیت موقعیت و شرایط ایمنی نیز اهمیت دارد.
۳. بررسی مجوز حرکت
تابلو فرمان پیش از اصلاح، وضعیت ناحیه مجاز، مدارهای حفاظتی و شرایط عملیاتی را ارزیابی میکند. اگر پیششرطهای لازم برقرار نباشند، نباید حرکت اصلاحی انجام شود. این مرحله تفاوت اساسی تراز مجدد ایمن با یک فرمان حرکت معمولی است.
۴. اصلاح موقعیت و توقف مجدد
محرکه با سرعت کنترلشده کابین را به موقعیت مناسب بازمیگرداند. پس از رسیدن به محدوده هدف، حرکت متوقف میشود. در سیستم کششی، عملکرد صحیح ترمز نیز برای ثابتماندن کابین اهمیت دارد.
اجزای اصلی سیستم تراز طبقه آسانسور
سیستم تراز طبقه آسانسور معمولاً یک قطعه مستقل و یکسان در همه پروژهها نیست؛ بلکه عملکردی است که از هماهنگی تجهیزات موقعیتیابی، کنترل و محرکه حاصل میشود. شناخت نقش هر جزء، تشخیص خطا را نیز آسانتر میکند.
- تابلو فرمان: سیگنالهای موقعیت را پردازش میکند و بر اساس منطق تعریفشده، اجازه حرکت اصلاحی میدهد.
- حسگر ناحیه طبقه: حضور کابین در محدوده مجاز و موقعیت آن را تشخیص میدهد.
- انکودر: در طراحیهای مجهز، اطلاعات حرکت و موقعیت محرکه را برای کنترل دقیقتر فراهم میکند.
- درایو یا مدار کنترل حرکت: فرمان لازم برای حرکت نرم و محدود کابین را اجرا میکند.
- مدار ایمنی تراز مجدد: شرایط ویژه حرکت در محدوده طبقه را کنترل میکند.
- ترمز یا شیرهای هیدرولیک: بسته به نوع آسانسور، در توقف و نگهداری موقعیت نقش دارند.
لودسل نیز ممکن است برای اندازهگیری بار و بهبود رفتار حرکتی به کار رود، اما وجود آن در همه سیستمهای تراز مجدد الزامی نیست. همچنین صرف نصب انکودر یا تغییر تنظیمات نرمافزاری، به معنی ایجاد یک سیستم ایمن و کامل نخواهد بود.
دلایل اختلاف سطح کابین و طبقه چیست؟
پیش از تصمیمگیری درباره نصب یا تنظیم سیستم تراز مجدد، باید علت اختلاف سطح مشخص شود. دو آسانسور ممکن است علامت ظاهری مشابهی داشته باشند، اما منشأ مشکل آنها کاملاً متفاوت باشد.
تغییر بار و رفتار اجزای تعلیق
در آسانسور کششی، تغییر وزن کابین میتواند بر کشیدگی اجزای تعلیق و موقعیت نهایی اثر بگذارد. مقدار این تغییر به طراحی، وضعیت تجهیزات و شرایط بارگذاری وابسته است و نباید برای همه آسانسورها یکسان فرض شود.
تغییر فشار و شرایط روغن هیدرولیک
در آسانسور هیدرولیکی، تغییر بار، دمای روغن و وضعیت آببندی یا شیرها میتواند در جابهجایی تدریجی کابین مؤثر باشد. افت مداوم ارتفاع، بهخصوص زمانی که کابین بدون تغییر بار حرکت میکند، نیازمند بررسی فنی است.
خطای توقف یا اشکال تجهیزات
تنظیم نبودن سنسور طبقه، خطای اطلاعات موقعیت، مشکل ترمز یا تنظیم نامناسب کنترل حرکت نیز میتواند موجب اختلاف سطح شود. در چنین شرایطی، اصلاح نرمافزاری بدون یافتن علت اصلی ممکن است علامت خرابی را موقتاً پنهان کند.
تراز مجدد در آسانسور کششی و هیدرولیکی
نیاز به تراز مجدد و شیوه اجرای آن در همه آسانسورها یکسان نیست. تفاوت اصلی از روش حرکت و نگهداری کابین ناشی میشود.
| معیار | کششی | هیدرولیکی |
|---|---|---|
| عامل مؤثر | تغییر بار و رفتار تعلیق | تغییر فشار، دما و وضعیت مدار روغن |
| اصلاح موقعیت | کنترل محرکه و ترمز | کنترل مجموعه هیدرولیک |
| نکته نگهداری | بررسی توقف، ترمز و حسگرها | بررسی شیرها، نشتی و حسگرها |
| تصمیم نصب | وابسته به طراحی و الزامات پروژه | وابسته به طراحی و الزامات پروژه |
در آسانسورهای هیدرولیکی، تراز مجدد معمولاً نقش پررنگی در جبران تغییر موقعیت پس از توقف دارد. در آسانسورهای کششی نیز ممکن است بسته به طراحی و میزان تغییر ارتفاع ناشی از بار، به این عملکرد نیاز باشد. بنابراین نمیتوان صرفاً از روی عنوان گیرلس، گیربکسدار یا روملس درباره ضرورت آن حکم قطعی داد.
تفاوت تراز اولیه و تراز مجدد آسانسور
دو اصطلاح Leveling و Re-Leveling گاهی بهجای یکدیگر استفاده میشوند، درحالیکه زمان و هدف اجرای آنها متفاوت است. تراز اولیه بخشی از رسیدن کابین به مقصد است؛ تراز مجدد پس از توقف، اختلاف ایجادشده را اصلاح میکند.
اگر کابین هنگام رسیدن به طبقه از ابتدا بالاتر از کف راهرو بایستد، ابتدا باید دقت توقف و سامانه تراز اولیه بررسی شود. اما اگر کابین درست متوقف شود و پس از ورود بار پایین برود، موضوع میتواند به عملکرد تراز مجدد مربوط باشد.
قابلیت دیگری با عنوان بازشدن زودهنگام درها نیز در برخی کنترلرها وجود دارد. این عملکرد با تراز مجدد یکسان نیست؛ هرچند ممکن است هر دو به مدارهای ایمنی ویژه حرکت در محدوده طبقه وابسته باشند. اشتباه گرفتن این قابلیتها میتواند در انتخاب تابلو فرمان یا عیبیابی مشکل ایجاد کند.
الزامات ایمنی هنگام تراز مجدد آسانسور
مهمترین بخش طراحی سیستم، محدودکردن حرکت اصلاحی به شرایط مجاز است. در استاندارد EN 81-20، برای حرکتهای خاص تراز و تراز مجدد با درهای بسته و قفلنشده، الزامات کنترلی مشخصی مطرح شده است. تطبیق نهایی باید با نسخه استاندارد و مقررات قابلاجرای پروژه انجام شود.
- حرکت اصلاحی باید در ناحیه مجاز مرتبط با طبقه محدود بماند.
- مدارهای ایمنی ویژه باید از حرکت ناخواسته در شرایط غیرمجاز جلوگیری کنند.
- سرعت حرکت باید مطابق الزامات فنی سامانه و استاندارد مربوط کنترل شود.
- وضعیت ترمز، قفل درها و تجهیزات موقعیتیابی باید در آزمونهای ایمنی بررسی شود.
- خرابی حسگر یا مدار کنترل نباید به فرمان حرکت اصلاحی ناایمن منجر شود.
در متن EN 81-20:2014 برای سرعت تراز مجدد سقف ۰٫۳۰ متر بر ثانیه ذکر شده است؛ این عدد، سرعت پیشنهادی برای تنظیم همه آسانسورها نیست. مقدار مجاز عملیاتی باید با توجه به نوع تجهیز، مدار ایمنی، دستورالعمل سازنده و مقررات معتبر تعیین شود.
اگر کابین با در باز حرکت غیرعادی دارد، اختلاف سطح قابلتوجه ایجاد میشود یا هنگام ورود و خروج تکان شدید میخورد، استفاده از آسانسور را متوقف و موضوع را به شرکت سرویسکار اعلام کنید. هیچیک از تنظیمات ایمنی نباید توسط افراد غیرمتخصص تغییر کند.
علائم خرابی و روش عیبیابی سیستم تراز مجدد
همه مشکلات اختلاف سطح از خرابی Re-Leveling ناشی نمیشوند. سرویسکار ابتدا باید مشخص کند کابین هنگام رسیدن به طبقه درست متوقف شده یا بعد از توقف جابهجا شده است. این تفکیک، مسیر بررسی را کوتاهتر میکند.
کابین پس از توقف پایین میرود
در آسانسور هیدرولیکی، وضعیت شیرها، آببندی و مدار روغن باید بررسی شود. در آسانسور کششی، کنترل ترمز و اجزای مرتبط اهمیت دارد. این علامت را نباید صرفاً با افزایش حساسیت تراز مجدد برطرف کرد.
تراز مجدد پیدرپی فعال میشود
فعالشدن مکرر ممکن است از ناپایداری موقعیت، تنظیم نامناسب محدوده تشخیص یا اختلال در سیگنال حسگر ناشی شود. ثبت شرایط بار، طبقه وقوع و زمان تکرار خطا به تشخیص دقیقتر کمک میکند.
حرکت اصلاحی با ضربه همراه است
در این وضعیت، تنظیمات حرکت، پاسخ محرکه، عملکرد ترمز یا مجموعه هیدرولیک نیاز به بررسی دارند. حرکت اصلاحی نباید با ضربه غیرعادی یا ایجاد خطر هنگام عبور مسافر همراه باشد.
کابین اختلاف سطح دارد اما اصلاح نمیکند
احتمال وجود خطا در تشخیص موقعیت، غیرفعالبودن عملکرد در کنترلر یا برقرارنبودن شرایط ایمنی مطرح است. تشخیص قطعی تنها پس از بررسی مدار، سوابق خطا و آزمایش تخصصی امکانپذیر خواهد بود.
نصب، تنظیم و نگهداری سیستم تراز مجدد
راهاندازی صحیح از بررسی طراحی موجود آغاز میشود. متخصص باید نوع آسانسور، قابلیتهای تابلو فرمان، مدارهای حفاظتی و تجهیزات موقعیتیابی را شناسایی کند. سپس مشخص میشود که سامانه فعلی قابلیت لازم را دارد یا به اصلاح سختافزاری نیاز است.
در مرحله تنظیم، محدوده تشخیص، منطق فرمان و رفتار حرکتی مطابق مدارک سازنده بررسی میشوند. آزمون باید در شرایط تعریفشده پروژه انجام شود و تنها به مشاهده یک توقف موفق محدود نباشد. رفتار کابین در تغییر بار و وضعیتهای خطای مرتبط نیز اهمیت دارد.
نگهداری دورهای شامل بررسی سلامت حسگرها، اتصالات، ثبت خطاهای کنترلر، عملکرد ترمز یا تجهیزات هیدرولیک و اندازهگیری اختلاف سطح است. نتایج بهتر است در سوابق سرویس ثبت شوند تا تغییرات تدریجی قابلپیگیری باشند.
تراز مجدد سالم فقط کابین را جابهجا نمیکند؛ باید علت اختلاف سطح مشخص باشد و هر حرکت اصلاحی در چارچوب حفاظتهای طراحیشده انجام شود.
آیا آسانسور قدیمی به سیستم تراز مجدد نیاز دارد؟
پاسخ به وضعیت واقعی آسانسور بستگی دارد. اگر کابین مرتب با اختلاف سطح متوقف میشود، نخست باید منشأ خطا مشخص شود. گاهی سرویس و اصلاح تنظیمات موجود کافی است؛ در موارد دیگر، فرسودگی قطعات یا محدودیت طراحی، بررسی گزینههای نوسازی را ضروری میکند.
اضافهکردن Re-Leveling به آسانسور قدیمی ممکن است نیازمند تغییر تابلو فرمان، حسگرها، محرکه و مدار ایمنی باشد. نصب یک ماژول مستقل بدون بررسی سازگاری تجهیزات، راهکار قابلاتکایی نیست.
برای تصمیمگیری، بهتر است سه موضوع بررسی شود: آیا اختلاف سطح ناشی از خطای توقف است یا جابهجایی پس از توقف؟ آیا سامانه موجود امکان اصلاح ایمن دارد؟ و آیا هزینه اصلاح در مقایسه با نوسازی مجموعه منطقی است؟
در ساختمانهای پرتردد، مراکز درمانی و فضاهایی که افراد با ویلچر یا تجهیزات چرخدار رفتوآمد میکنند، کنترل اختلاف سطح اهمیت عملی بیشتری دارد. بااینحال، نوع کاربری بهتنهایی جایگزین ارزیابی فنی و الزامات قانونی نمیشود.
سیستم تراز طبقه مجدد آسانسور برای اصلاح اختلاف ارتفاع پس از توقف طراحی میشود. عملکرد مناسب آن به تشخیص دقیق موقعیت، کنترل حرکت و مدار ایمنی سازگار وابسته است. اگر اختلاف سطح تکرار میشود، اول علت را بررسی کنید؛ سپس درباره تنظیم، تعمیر یا ارتقای سیستم تصمیم بگیرید.
پرسشهای متداول درباره تراز مجدد آسانسور
آیا حرکت آسانسور با در باز هنگام تراز مجدد طبیعی است؟
فقط در طراحیهایی که این عملکرد را با مدار ایمنی ویژه و در محدوده مجاز اجرا میکنند، حرکت اصلاحی کنترلشده میتواند مجاز باشد. حرکت غیرعادی یا شدید باید بررسی شود.
آیا همه آسانسورها به Re-Leveling نیاز دارند؟
خیر، ضرورت و نحوه اجرای آن به نوع آسانسور، طراحی سیستم، رفتار کابین تحت بار و الزامات فنی و قانونی مربوط بستگی دارد.
آیا اختلاف سطح کابین همیشه نشانه خرابی تراز مجدد است؟
خیر. خطای توقف اولیه، مشکل ترمز، وضعیت مدار هیدرولیک یا حسگرهای موقعیت نیز ممکن است عامل اختلاف سطح باشند.
آیا میتوان تراز مجدد را به آسانسور قدیمی اضافه کرد؟
در برخی پروژهها بله؛ مشروط به سازگاری تجهیزات و امکان اجرای مدارهای ایمنی لازم. تصمیم نهایی به بررسی فنی نیاز دارد.
اگر کف آسانسور با طبقه همسطح نباشد چه کنیم؟
هنگام ورود و خروج احتیاط کنید، از عبور تجهیزات چرخدار از اختلاف سطح خطرناک خودداری کنید و مشکل را به مدیریت ساختمان گزارش دهید. در صورت وجود خطر، آسانسور باید تا بررسی تخصصی از سرویس خارج شود.
اگر کابین ساختمان شما پس از توقف جابهجا میشود، اختلاف سطح دارد یا اصلاح موقعیت آن با ضربه همراه است، پیش از تعویض قطعات، علت اصلی باید شناسایی شود. برای ارزیابی وضعیت آسانسور و بررسی راهکار مناسب تعمیر یا نوسازی، میتوانید با کارشناسان TMG Elevator مشورت کنید.
اول تشخیص درست، سپس انتخاب راهکار فنی.

